Sơ chế thực phẩm

1. Rút chỉ đen cho Tôm:

Đây là cách rút chỉ đen mà tôm vẫn giữ nguyên được hình dạng ban đầu, không cần xẻ sống lưng. Dùng tăm tre nhọn, xiên qua đốt gần đuôi của con tôm, phía dưới đường chỉ đen. Sau đó nhẹ nhàng khêu chỉ đen và kéo ra khỏi thân tôm:

2. Lọc dầu ăn:
Dầu ăn sau khi chiên rán sẽ bị đổi màu và có nhiều cặn, nếu dầu quá cháy rồi thì nên bỏ đi, còn nếu vẫn dùng được mà chỉ bị cặn thì có thể lọc qua nhiều lớp giấy ăn gấp lại hoặc giấy lọc cafe.

Xôi vò

Mỗi lần làm món xôi vò này lại nhớ nhà, nhớ mẹ, nhớ cái "tuổi hồng thơ ngây" với những kỷ niệm ngọt ngào. Mẹ dạy nấu rất nhiều món, nhưng vì không chịu ghi chép nên cái gì cũng nhớ mang máng, ước lượng, nêm nếm chừng này chừng kia để rồi bữa mặn bữa nhạt.

Xôi vò thường được nêm hơi ngòn ngọt và được ăn với chè hoa cau, chè đường.

Người Miền Nam thì hay ăn với cơm rượu.

Một số người thường nấu 10 phần gạo với 7 phần đậu xanh.

Nhưng theo kinh nghiệm bản thân, mình thấy nấu 10 phần gạo và 5 phần đậu xanh là vừa ngon rồi, nhiều đậu xanh quá ăn sẽ có cảm giác ngán.

Trước khi đồ đậu xanh hoặc gạo, cần hấp chõ (xửng) thật sôi, như vậy sau khi cho đậu xanh hoặc gạo vào chõ sẽ không bị ướt và nát ở phần tiếp xúc với chõ.

Đồ tất cả các loại xôi nên đồ 2 lần thì xôi sẽ rất mềm dẻo và ngon.

1. Nguyên liệu:
- Gạo nếp: 1 1/2 cup
- Đậu xanh: 3/4 cup
- Muối: 1/4 Tsp
- Dầu ăn: 2 Tsp
- Vanilla: 1/2 Tsp
- Đường: 2 TBS (Ai thích hơi ngọt thì cho 2.5 TBS)
2. Cách làm:
Bước 1:

- Nếp và đậu xanh ngâm riêng từng loại qua đêm hoặc trước 10 tới 12 tiếng.

- Cho nếp ra rổ cho ráo nước, rồi trải đều trên 1 khăn khô và sạch, thi thoảng lấy tay đảo nếp cho mau khô.

- Gạo nếp sau khi khô thì bỏ vào thau lớn, trộn chung với: 1/4 Tsp muối + 1/2 Tsp vanilla + 2 Tsp dầu ăn. Trộn thật đều để nếp khỏi bị dính với nhau.

Bước 2:

- Trong lúc đợi nếp khô thì hấp đậu xanh.

- Bắc nồi lên bếp, hấp sôi chõ, cho đậu xanh vào, giảm lửa về mức Med-Hi và hấp trong khoảng 20 phút.

- Kiểm tra đậu xanh đã chín mềm, để nguội rồi cho vào máy xay, xay 2 tới 3 lần cho thật tơi nhuyễn.

Bước 4:
- Vừa cho đậu xanh vào thau gạo vừa trộn đều để đậu xanh bám lên các hạt gạo.

Bước 5:

- Chuẩn bị quạt điện và khay sạch.

- Thêm nước vào nồi hấp, hấp sôi chõ, cho hỗn hợp gạo vào đồ khoảng 25 phút ở lửa Med-Hi.

- Cho xôi ra khay, bật quạt mức nhỏ, dùng đũa và thìa lớn trộn đều với 2 TBS đường cho tới khi xôi nguội và tơi ra (khoảng 5 tới 7 phút).

Bước 6:

- Tiếp tục thêm nước vào nồi, hấp sôi chõ, cho xôi vào đồ thêm 20 phút nữa là được.

- Bỏ xôi ra khay, bật quạt mức nhỏ, dùng đũa và thìa lớn xới đều xôi lên chừng 5 tới 10 phút

Xôi nguội hẳn thì cho vào tô lớn, dùng wrap food bọc miệng tô lại cho xôi khỏi bị khô.

Thưởng thức xôi vò với chè hoa cau, chè đường, ...

Bánh Trôi - Bánh Chay

 Tết Hàn Thực

Tôm nướng muối ớt

1. Nguyên liệu:
- Tôm cỡ ngón út: 1 lb (~450g)
- Rượu 40 độ (Vodka): 1 TBS
- Muối: 3/4 Tsp (1/2 Tsp + 1/4 Tsp)
- Đường: 1 Tsp
- Bột ngọt: 1/6 Tsp
- Ớt hiểm cay: 3 quả
- Bột màu điều: 1 Tsp (hoặc sa tế/ tương ớt để tôm thêm đẹp màu)
- Dầu ăn (bơ lạt): 1 TBS
- Que xiên: theo số lượng con tôm 

2. Cách làm:
Bước 1:

- Tôm rửa sạch, dùng tăm nhọn lấy bỏ chỉ tôm đi, cắt râu và chân tới ngang mắt tôm cho đẹp. 

- Ướp tôm với 1TBS rượu mạnh, mục đích để khử mùi tanh của tôm và khi nướng lên tôm sẽ có màu đỏ đẹp. 

- Ướp khoảng 5 phút thì cho ra rổ mắt thưa để ráo nước.

Bước 2:

- Trộn muối + đường + bột ngọt + bột màu điều thật đều

- Ớt hiểm cắt nhỏ và giã nát, nếu ngại giã thì thái nhỏ rồi dùng dao ép xuống mặt thớt, lấy tay dập ở trên (giống như dập tỏi) cho ớt nát và dễ ngấm vào tôm. 

- Nếu muốn tôm ngấm sâu gia vị thì lật con tôm lên, ở giữa các chân tôm - phần bụng không có vỏ rất mềm, dùng que xiên khoảng 3-4 cái theo chiều dài thân tôm (không chọc xuyên tới lưng sẽ làm rách vỏ tôm).

- Rắc hỗn hợp muối + ớt tươi + dầu ăn vào thau đựng tôm, dùng đũa và thìa lớn để đảo trộn tôm cho khỏi nát và bị phỏng tay. 

- Để khoảng 30' tới 1h phút cho ngấm.

Bước 3:

- Dùng que tre xiên từng con tôm sát với phần bụng (xiên vào giữa sẽ làm thịt tôm khi chín bị dính nhiều vào que tre).

- Nếu nướng bằng than hoa thì canh lật mặt tôm nhiều lần cho tôm không bị cháy đen, chỉ nướng khoảng 5 phút khi tôm hơi xém cháy là được.

- Mùa đông thì nướng bằng lò nướng cho tiện. 

- Sắp tôm vào khay rồi dùng 1 miếng aluminum foil gập đôi, bọc vào phần các que tre bị hở, nếu ko que dễ bị cháy.

- Đặt rank nướng vào giữa lò, bật lò 400 F trước khoảng 7 phút, khi lò bắt đầu sáng đèn trở lại thì cho khay tôm vào. Nướng khoảng 5 phút rồi chuyển sang chế độ nướng Broil thêm 3 phút nữa cho tôm hơi cháy bề mặt.

- Sắp tôm ra đĩa cùng vài cọng mùi thơm, chấm tôm với chanh + muối + tiêu + ớt.
- Ăn nóng sẽ rất ngon, có thể ăn cả vỏ

Lần đầu tiên làm món này đãi khách thì tôm bị mặn, hơi nát rời phần giữa đầu và thân.
Bị mặn vì mình thường nêm bằng mắm và bột nêm, khi chuyển sang muối đã tính toán rồi mà vẫn sai lệch.
Bị nát, bị phỏng ớt vì mình trộn bằng tay.
Nhưng sau khi thử nghiệm nhiều món hơn với muối mình ước chừng 1Tsp mắm 3 cua ~ khoảng 5 Tsp muối bột loại Morton Salt (muối này hạt nhỏ như hạt đường nên mặn hơn muối hạt ở VN).
Làm thử theo công thức của SSM rõ là cầu kỳ mà ăn thấy không thích lắm.

Tip: Nếu dùng muối hạt thì ướp 1 Tsp muối

Nem chua

Đây là món yêu thích của mình :)
Mình đã thử làm với nhiều công thức khác nhau, nhưng cuối cùng vẫn phải tự thêm bớt để ra được cái vị na ná với nem chua Thanh Hóa mà hồi còn ở VN mình vẫn được ăn.
Rất cảm ơn hai bạn Hương và Trang đã thường xuyên test món này giúp mình :X

Có 1 số kinh nghiệm nhớ đời là:

- Hướng dẫn ở bên ngoài gói bột nem cũng như 1 số recipe trên mạng không hề nêm mắm muối, và lần đầu mình làm theo như thế, để kết quả cuối cùng được những chiếc nem vừa chua vừa nhạt thếch.

- Lần khác, vì nghĩ gói bột nem là chất lên men, nếu bỏ ít bột thì thời gian lên men sẽ lâu hơn. Thôi thì để an toàn, ta giảm lượng bột trong gói xuống và tăng thời gian để bên ngoài lên 48 giờ, nhưng cuối cùng độ chua vẫn không đạt và chỉ là hơi chua chua.

- Gói bột làm nem gồm 1 gói bột lớn và 1 gói nhỏ ở trong. Gói lớn sẽ được dùng để trộn thật đều trước, sau đó mới dùng tới gói nhỏ. Lưu ý rằng, sau khi trộn gói nhỏ vào thì nem kết dính nhanh, cho nên phải gói nhanh tay hoặc chia thành các phần nhỏ trước khi gói.

- Làm bằng thịt thăn (loại thịt để làm ruốc) thì nem sẽ thơm hơn, nhưng màu chỉ hồng hồng, có thể thêm chút giọt màu hoặc pha với thịt bò để nem đỏ đẹp.

- Nếu thích vị thính thì cho thêm 1 Tsp thính gạo.

1. Công thức căn bản cho 1 món nem chua vừa ngon (đủ chua, cay, mặn, ngọt):

Bột làm nem

Mắm ngon

Bột nêm

Plastic food wrap

2. Cách làm:
Bước 1:
- Chọn mua loại thịt tươi ngon, lạng bỏ hết mỡ, gân và những chỗ bèo nhèo dính trên miếng thịt.
- Có thể kết hợp 50% thịt thăn heo và 50% thịt bò.
- Xắt thịt thành những lát mỏng, bỏ bao nilon rồi để ngăn đá chừng 2h cho thịt đông xốp lại

Bước 2:
- Tỏi và ớt thái lát mỏng để gói cùng miếng nem.
- Phần đầu mẩu hoặc phần thái hỏng thì bỏ riêng, bằm nhỏ để trộn chung cùng nem.

Bước 3:
- Bì có thể mua về tự luộc rồi thái chỉ mỏng.
- Hoặc mua bì gói về xả đá, ngâm nước muối + dấm và rửa sạch, để ráo nước, cắt ngắn chừng 2.5cm

Bước 4:
- Sau khoảng 2h, lấy thịt từ ngăn đá ra, xắt hạt lựu cho dễ xay và đỡ hại máy
-Nếu máy xay nhỏ thì chia lượng thịt cho phù hợp.

Bước 5:
- Xay tới khi nào thịt vo lại thành cục lớn như trong hình thì dừng máy, lấy thịt ra tô để trộn gia vị.
- Trộn thịt xay với: bì + đường + mắm + bột nêm + tiêu + tỏi, ớt bằm cho thật đều, trừ gói bột làm nem.

Bước 6:
- Gói bột làm nem gồm 1 gói bột lớn và 1 gói nhỏ ở trong.
- Đổ gói bột lớn vào hỗn hợp thịt, trộn đều (sau khi trộn gói bột lớn, hỗn hợp thịt trở nên rất dính).
- Cho tiếp gói bột nhỏ vào trộn thật đều, nhanh tay (sau khi trộn gói bột nhỏ, thịt kết dính lại khá nhanh)

Bước 6:
- Cho thịt ra miếng màng bọc thực phẩm và gói lại
- Kích thước gói thịt ước chừng 14cm x 19cm

 Bước 7:
- Dùng cây cán bột (hoặc chai thủy tinh tròn) cán và chỉnh cho gói thịt vuông vắn
- Thịt lúc này sẽ chuyển sang màu hơi nâu

Bước 8:
- Để chừng 2h, miếng thịt chuyển sang màu đỏ và rắn lại
- Bóc lớp màng bọc thực phẩm đi, dùng dao cắt thành các miếng nem nhỏ
- Gói nem với tỏi và ớt xắt lát mỏng

Bước 9:
 - Để ở ngoài 24h cho nem chín.
- Bỏ vào túi ziploc, để ngăn mát tủ lạnh thêm 1 ngày rồi dùng dần

Bạn có thể gói miếng nem kèm với lá ổi non, lá chùm ruột hoặc lá đinh lăng.
Như vậy, bạn có thể tự làm nem chua cho gia đình và bạn bè thưởng thức rồi đó.
Chúc cả nhà ngon miệng với món nem chua home made nhé :)

Ốc nấu chuối đậu

Từ khi qua Mỹ tới giờ là coi như đoạn tuyệt với cái món khoái khẩu này.
Nghe các chị nói ốc nhồi ở đây chỉ có ốc đông lạnh thôi, mà tanh lắm chứ không ngon như ở VN.
Lần nào đi chợ cũng ngó nghiêng, cầm túi ốc lên rồi lại đặt xuống ...
Hôm rồi đi chợ, anh xã bảo cứ mua thử về ăn đi, không ngon anh cũng ăn hết cho.
Nghe chừng là anh xã thèm quá rồi đây :)

Vậy là mua về 1 túi ốc nhồi made in VN, lúc làm ốc thì thấy giống ốc biêu vàng hơn là ốc nhồi, vì trứng non lẫn trong thịt ốc màu hồng hồng chứ không trắng như trứng ốc nhồi.
Thôi thì ốc gì cũng ăn cả.
Khoản chuối xanh cũng hiếm quá chừng, rình mãi mới kiếm được chuối xanh - nhưng không phải loại chuối tiêu chưa chín mà là chuối plantain.
Vì dạo này bầu bí không muốn ăn mắm tôm + mẻ nên trong thực đơn không có 2 thứ này.
Tưởng tượng ra chắc món này sẽ tệ ghê ... ấy thế mà nấu lên, 2 vợ chồng xơi hết cả 1 tô bự vì ngon quá.

1. Nguyên liệu
- Ốc nhồi: 1/2 túi
- Thịt 3 rọi: 100g
- Chuối plantain xanh: 1 quả
- Đậu rán sẵn: 1 túi
- Hành củ: 1 củ
- Tỏi: 3 tép
- Hành lá: 4 cây
- Mùi gai: 1 nắm
- Tía tô: 1 nắm
- Ớt tươi: 1 trái
- Cà chua: 1 trái to
- Bột nghệ: 1 Tsp
- Mắm 3 cua: 2 Tsp
- Bột nêm: 2 Tsp
- Tiêu: 1/2 Tsp

2. Chuẩn bị
- Ốc nhồi:
Rửa sạch, bóp muối khoảng 5 phút cho bớt mùi tanh, rửa lại rồi thái đôi ra.
Cho ốc vào bát, ướp cùng 1/2 Tsp bột nghệ + 1 Tsp mắm + 1 Tsp bột nêm + 1/4 Tsp tiêu (thêm mẻ + mắm tôm nếu ăn được).

- Thịt 3 rọi:
Thái miếng mỏng chừng 0.5 cm hoặc thái con chì, đừng thái nhỏ quá vì khi rang cháy cạnh miếng thịt sẽ co lại.
Cho chút mỡ vào nồi, bỏ thịt vào đảo đều cho tới khi thịt cháy cạnh, màu vàng cánh rán và có mùi thơm.
Lấy thịt bỏ vào 1 bát khác, ướp cùng 1/2 Tsp bột nghệ + 1 Tsp mắm + 1 Tsp bột nêm + 1/4 Tsp tiêu + 3 tép tỏi bằm nhỏ.

- Chuối xanh: lột vỏ, thái con chì và ngâm nước cho ra bớt nhựa chát.
- Đậu rán hình tam giác: cắt nhỏ thêm 1 lần nữa cho vừa ăn.
- Hành lá, tía tô, mùi gai: rửa sạch, để ráo, thái nhỏ.
- Ớt: bỏ hạt, thái chỉ nhỏ
- Hành củ: thái lát mỏng
- Cà chua: bổ múi cau

3. Thực hiện
- Tận dụng nồi rán thịt còn mỡ, bỏ hành củ vào phi thơm lên. Giảm lửa nhỏ, cho ốc vào xào cho ra chút nước rồi cho chuối vào xào cùng, trút ra bát.
- Thêm chút dầu ăn vào nồi, xào thịt cùng với đậu, đảo nhẹ tay cho đậu khỏi nát và ngấm gia vị.
- Thêm 500ml nước vào nồi đậu thịt, đun sôi thì trút chuối và ốc vào, đảo đều rồi bỏ cà chua thái múi cau lên trên.
- Đun nhỏ lửa khoảng 20 phút, lúc này chuối đã mềm, nêm nếm lại cho vừa ăn là được.
- Trút ra tô lớn, bỏ hỗn hợp rau thơm và ớt thái nhỏ vào trộn đều lên, thưởng thức nóng.

Yêu cầu: chuối và đậu không bị nát, tỷ lệ nước/ cái ~ 1/2
Món ăn có màu vàng thơm của nghệ và các gia vị.

Kiêng kỵ khi đặt tên con Tuổi Mão

Để có được thời vận tốt, điều đầu tiên là con người cần có một cái tên hay và hợp với tuổi của mình bởi “danh” có chính thì “ngôn” mới thuận. Theo đó, khi đặt tên cho người tuổi Mão, bạn cần chú ý những điều sau:

Mèo là loài động vật nhỏ, không nên xưng là “đại” hay “vương

Do Mão và Thìn khắc nhau nên khi đặt tên cho người tuổi Mão, bạn cần tránh những chữ chứa bộ Thìn, Long, Bối như: Thìn, Long, Ý…

Mão cũng xung với Dậu, Dậu thuộc phương Tây; do đó, nên tránh những chữ chứa bộ Dậu, Tây, Kê… khi chọn tên cho người tuổi Mão. Những chữ đó gồm: Dậu, Tô, Vũ, Phượng, Diệu, Kim, Hoàng, Ngân, Nhuệ, Cẩm, Kính, Thiết, Trung…

Mèo là loài động vật nhỏ, nếu xưng là “Đại” hay “Vương” sẽ trái với quy luật của tự nhiên. Do đó, những tên có chứa chữ Đại, Quan, Vương sẽ không thích hợp khi đặt cho người cầm tinh con mèo.

Theo văn hóa Trung Quốc, năm Mão được thể hiện bằng hình ảnh con thỏ và con vật này còn được gọi là nguyệt thố. Vì vậy, tên của những người tuổi Mão nên tránh dùng những chữ chứa các bộ Nhật, bộ Dương như: Nhật, Minh, Xuân, Vượng, Tấn, Thời, Hiệp, Tình…

Ngoài ra, khi đặt tên cho người tuổi Mão cần tránh dùng chữ thuộc bộ Nhân như: Nhân, Đại, Tiên, Trọng, Bá, Đán, Liên, Hà, Hựu, Sử, Tuấn, Hiệp, Bội, Giai, Luân, Trực, Tuyền, Nghi, Kiệt, Vĩ, Kiều, Lệ…

Tuổi Mão

Để đặt tên cho con tuổi Mão, bạn có thể tham khảo thêm các thông tin về bản mệnh, Tam hợp hoặc nếu kỹ lưỡng có thể xem Tử Vi (nếu bé đã ra đời mới đặt tên). Có nhiều thông tin hữu ích có thể giúp cho cha mẹ chọn tên hay cho bé.

Tam Hợp

Tam Hợp được tính theo tuổi, do tuổi Mão nằm trong Tam hợp Hợi – Mão – Mùi nên những cái tên nằm trong bộ này đều phù hợp và có thể coi là tốt đẹp.

Bản Mệnh

Bản Mệnh thể hiện tuổi của con thuộc Mệnh nào và dựa vào Ngũ Hành tương sinh tương khắc để đặt tên phù hợp. Thông thường trên lá số tử vi thì Mão thuộc Mộc, vì vậy các cái tên phù hợp với Thủy, Mộc, Hỏa đều tốt.

Tuy nhiên nếu muốn xem kỹ hơn đối với từng tuổi Mão thì có thể lưu ý bản mệnh theo năm. Cụ thể:

• Tân Mão: Tòng Bá Mộc (cây tòng, cây bá)
• Quý Mão: Kim Bạch Kim (vàng trắng)
• Ất Mão: Đại Khê Thủy (nước khe lớn)
• Đinh Mão: Lư Trung Hỏa (lửa trong lu)
• Kỷ Mão: Thành Đầu Thổ (đất trên thành)

Như vậy, với Tân Mão thì mệnh Mộc, Mão cũng thuộc Mộc do vậy có thể chọn tên theo nghĩa Thủy (nước) là tốt đẹp. Nếu bạn cho rằng mèo sợ nước thì có thể chọn bộ Mộc để đặt tên cho con, cũng rất nhiều tốt đẹp.

(Nguồn: meyeucon.org)

Những dấu hiệu nguy hiểm khi mang thai

Trong thời gian mang thai, việc nhận biết những dấu hiệu nguy hiểm sẽ giúp hạn chế nguy cơ sảy thai, thai lưu hoặc những tình huống gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Dưới đây là một số dấu hiệu không nên lơ là mà thai phụ cần đi khám ngay:

Chảy máu âm đạo

Nếu bạn chỉ ra một chút máu ở âm đạo trong khi mang thai, điều này không nhất thiết phải quá lo lắng. Tuy nhiên để an toàn bạn vẫn nên nhờ đến sự giúp đỡ của các bác sĩ chuyên khoa để biết chính xác xem bạn đang gặp phải rắc rối gì.

Nếu chảy máu đi kèm với hiện tượng chuột rút hay ra nhiều máu như khi bạn đến kỳ kinh, đây là biểu hiện có nguy cơ bị sảy thai. Bạn cần đi khám ngay trước khi quá muộn.

Nên đi khám thai định kỳ để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

Đối với phụ nữ đã từng sinh con, thường ít gặp phải những rắc rối như ra một ít máu ở âm đạo (máu thường có màu nâu), hay đau bụng dưới, đau lưng. Tuy nhiên, trong một số ít những trường hợp hi hữu đây là dấu hiệu của việc mang thai ngoài dạ con… Ngoài ra, nếu bạn thường xuyên bị rỉ máu âm đạo, ra máu sau khi sinh hoạt vợ chồng, đau bụng dưới (thường đau chủ yếu về một bên), kéo theo đau khung xương chậu hay đau vai, rất cần thiết phải đi khám bác sĩ ngay.

Giảm chuyển động của thai

Một trong những dấu hiệu nguy hiểm rõ nhất khi mang thai là tần suất chuyển động của thai giảm – dấu hiệu có thể thai nhi không còn phát triển trong bụng mẹ. Khoảng thời gian trước tuần 20, cảm nhận thai máy thường khá lẻ tẻ. Tuy nhiên, đến tuần 28, các chuyển động hàng ngày của thai nhi rất dễ dàng nhận thấy và người mẹ nên duy trì việc đếm thai chuyển động hàng ngày để đảm bảo không có gì bất thường. Nếu không cảm nhận được 10 chuyển động trong vòng 1 tiếng thì cần lưu ý.

Phù nặng

Phù nhẹ ở chân, mắt cá chân khi mang thai là điều khá bình thường nhưng bất kỳ sưng phù nặng nào đều có thể gây nguy hiểm. Phù nặng, đặc biệt ở mặt và các ngón tay có thể là dấu hiệu sớm của tăng huyết áp.

Rỉ nước ở vùng kín

Nước ối cung cấp dinh dưỡng và giúp bảo vệ bào thai đang phát triển; vì thế, bất kỳ sự rò rỉ nào ở vùng kín cũng có thể là do rỉ ối. Sau tuần 38, sự rò rỉ này cảnh báo thời gian chuyển dạ sắp tới nhưng trước tuần 38, rỉ nước ở vùng kín yêu cầu phải được chăm sóc ngay lập tức để ngăn ngừa nhiễm khuẩn và sinh non cho mẹ.

Đau bụng

Đau bụng nhẹ khi mang thai thường ít được quan tâm vì nó có thể do các dây chằng ở tử cung giãn mạnh. Tuy nhiên, đau bụng nặng, liên tục, không có dấu hiệu thuyên giảm thì có thể là nguy hiểm. Khi ấy, đau bụng có thể liên quan đến sảy thai, thai ngoài tử cung hoặc rau thai bị đứt.

Các cơn co thắt sớm

Các cơn co thắt cận kề ngày sinh dự kiến là dấu hiệu vui, báo hiệu sắp sinh nở nhưng co thắt trước tuần 37 có thể gây nguy hiểm cho mẹ và bé. Nếu các cơn co gây đau, xuất hiện thường xuyên và ngày càng gần nhau, kéo dài hơn thì có thể gây chuyển dạ sớm.

Chấn thương bụng

Bất kỳ chấn thương nào ở bụng khi mang thai, do ngã, tai nạn xe cộ… cần phải được đi khám ngay lập tức. Dù bảo thai được bảo vệ bởi nước ối và các mô ở bụng nhưng chấn thương bụng có thể ảnh hưởng đến tử cung và bào thai đang phát triển.

 (Nguồn: meyeucon.org)

Những điều cần làm khi mang thai

Quá trình mang thai của người phụ nữ chứa đựng rất nhiều sự nguy hiểm. Chỉ cần một sự bất thường nhỏ có thể dẫn đến một hậu quả lớn. Do vậy chăm sóc phụ nữ trong suốt thời kỳ mang thai phải toàn diện, từ dinh dưỡng, tập luyện, khám thai định kỳ, cách dùng thuốc nếu mắc bệnh…

Người phụ nữ cần ăn gì trong thời kỳ mang thai? 

Khi mang thai, người mẹ cần ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng vì thiếu hụt chất dinh dưỡng sẽ làm giảm sức đề kháng, tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm, ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi, trẻ giảm phát triển trí tuệ và các bộ phận khác, có thể sinh non hay không có sức lực để “vượt cạn”. Hiện nay, trong suốt quá trình mang thai, một sản phụ sẽ tăng trung bình từ 12 – 15kg.

Do vậy các bà mẹ phải ăn đầy đủ chất dinh dưỡng. Muốn vậy, các bà mẹ cần cân đối các bữa ăn, nên ăn các loại thực phẩm tươi sống và bổ sung các chất dinh dưỡng bị thiếu. Nên uống từ 2 – 2,5 lít nước/ngày. Khi mang thai, sản phụ cần 2.300 – 2.700 calo/ ngày.

Chất đạm: Đây là chất dinh dưỡng đặc biệt quan trọng. Chất đạm có được từ thịt, cá, trứng, sữa và các sản phẩm từ sữa, tàu hủ, đậu nành, ngũ cốc…

Đường: cung cấp năng lượng cho mẹ và thai nhi. Chất đường có trong trái cây, cà rốt, sữa, mật ong, ngũ cốc.

Chất béo: giúp cho sự phát triển của tế bào não và cung cấp năng lượng. Não bộ của thai nhi đặc biệt cần sự cung cấp chất béo. Ngoài ra, chất béo còn giúp cơ thể hấp thu một số loại vitamin được dễ dàng:

Vitamin A,D, E và K. Các loại dầu thực vật nên được chú trọng nhiều hơn so với mỡ động vật.

Các vi chất dinh dưỡng: hai chất quan trọng nhất là canxi và sắt. Canxi có nhiều trong sữa, tôm, cua, trứng… Sắt có nhiều trong thịt bò, rau dền đỏ, cải.

Bên cạnh đó cần bổ sung các vi chất khác như kẽm, magiê, iốt trong suốt quá trình mang thai.

Các vitamin A, B, C, D, E… có trong thức ăn tươi như rau, trái cây cũng là thành phần dinh dưỡng không thể thiếu. Trong một số ít trường hợp có thể uống thêm một viên đa sinh tố nhưng phải theo chỉ định của bác sĩ.

Tuân thủ lịch khám thai 

Thai kỳ phát triển qua 3 giai đoạn, mỗi giai đoạn được tương ứng với 13 tuần. Thời kỳ đầu: từ khi mang thai đến khi thai tròn 3 tháng. Đây là thời kỳ hình thành và hoàn thiện các cơ quan của thai nhi. Trong đó cần làm chẩn đoán độ dày da gáy để có chẩn đoán sớm với các hội chứng về bệnh do nhiễm sắc thể gây ra (bệnh Down). Thời kỳ tiếp theo là 3 tháng giữa, là giai đoạn tăng trưởng, nếu thai chậm phát triển xảy ra trong thời kỳ này thì thường rất nặng. Thời kỳ 3 tháng cuối là giai đoạn tăng trọng, thường xuất hiện những biến chứng của thai kỳ như tăng huyết áp do mang thai, tiền sản giật, chảy máu âm đạo do rau tiền đạo…

Lịch khám thai tùy thuộc vào tuổi thai hay các vấn đề của từng giai đoạn kể trên. Lần khám thai đầu tiên bắt đầu vài ngày sau khi mất kinh hay trễ kinh. Nhất là những người đã từng bị sảy thai trước đó. Đây là lần khám thai rất quan trọng vì chủ yếu tập trung đánh giá sức khỏe của mẹ và xác định vấn đề mang thai.

Sau đó khám thai 4 tuần/lần cho đến khi được 28 tuần. Khám thai 2 tuần/lần khi thai từ 28 – 36 tuần tuổi. Sau đó 1 tuần một lần cho đến khi sinh.

Tuy nhiên, những trường hợp thai kỳ có vấn đề như ra huyết, dọa sinh non, thai suy dinh dưỡng, ối ít, mẹ có bệnh lý… sẽ có lịch khám thai tùy thuộc vào tình trạng bệnh.

Một việc làm quan trọng nữa là các thai phụ cần tiêm phòng uốn ván, phải tiêm đủ 2 mũi để phòng ngừa uốn ván rốn cho trẻ sơ sinh, mỗi mũi tiêm ngừa cách nhau 1 tháng.

Các bà mẹ cũng tự theo dõi cử động thai, mỗi ngày đếm số cử động thai nhi sau các bữa ăn trong 30 phút (3 lần/ngày). Khi thai nhi ngủ thường không có cử động thai. Thời gian ngủ thay đổi từ 20 phút đến 2 giờ.

Vận động hằng ngày như thế nào? 

Các cụ xưa kia quan niệm phải vận động nhiều cho dễ sinh hay quan niệm của một số người hiện nay lại kiêng khem vận động quá mức đều chưa đúng. Thai nghén không làm cho người phụ nữ từ bỏ tất cả hoạt động bình thường hàng ngày. Khi mang thai, người phụ nữ vẫn có thể đi làm, tập thể dục buổi sáng, chơi các môn thể thao nhẹ. Riêng các trường hợp dọa sảy thai và những thai phụ có tiền căn sảy thai liên tiếp, thai phụ nên nghỉ ngơi tuyệt đối và có sự tham vấn của bác sĩ chuyên khoa. Trong ba tháng đầu và sau tháng thứ 8, hạn chế quan hệ vợ chồng (nhất là không có tác động mạnh) hay những chuyến đi xa, đề phòng sảy thai hay chuyển dạ sinh bất ngờ.

Giấc ngủ và vệ sinh thân thể 

Trong quá trình mang thai sản phụ nên được ngủ đủ giấc, ít nhất là 8giờ/ngày đêm. Mặc quần áo rộng rãi, tắm rửa mỗi ngày, tránh thụt rửa âm đạo vì đây là thời kỳ dễ xuất hiện nhiều bệnh viêm phần phụ như nấm, viêm âm đạo, âm hộ, viêm đường tiết niệu.

Đánh răng kỹ mỗi ngày, nên đến nha sĩ khám định kỳ từ tháng thứ 5 của thai kỳ để tránh tình trạng sâu răng sau khi mang thai. Tránh để táo bón bằng cách ăn nhiều trái cây, rau, uống nhiều nước và tập thể dục buổi sáng. Không nên uống thuốc nhuận tràng vì sẽ bị lệ thuộc thuốc khiến táo bón trầm trọng hơn.

Dùng thuốc trong thai kỳ

Dùng thuốc trong khi mang thai phải hết sức cẩn trọng. Những người mắc các bệnh lý như các bệnh tuyến giáp, thận, viêm nhiễm nặng, những sản phụ bị hở/hẹp van hai lá, mắc bệnh khớp… phải có sự tư vấn và chỉ định của cả thầy thuốc sản khoa và chuyên khoa khi dùng thuốc. Những người này cần kiểm tra thai nghén nhiều hơn so với người bình thường, trong một số trường hợp đặc biệt cần được điều trị ngoại trú suốt quá trình mang thai.

(Nguồn: meyeucon.org)

Những con số mẹ mang thai cần biết

Rất nhiều tri thức về bảo vệ sức khỏe thời kì mang thai hàm chứa trong những con số mà người phụ nữ mang thai cần phải biết. Hiểu được những con số này tức là đã có thể nằm vững được phần lớn những tri thức bảo vệ sức khỏe của người mang thai. Nó có lợi lớn đối với việc bảo đảm ưu sinh, ưu dục và sinh đẻ được thuận lợi.

Những con số đó là:

1. Thời gian thai nhi sống trong bụng mẹ là 40 tuần, tức 280 ngày.

2. Phương pháp tính thời gian dự tính sẽ sinh con: Ngày đầu của hành kinh lần cuối cộng với 7, tháng cộng với 9 (hoặc trừ 3). Ví dụ: Hành kinh lần cuối vào ngày 10 tháng 3, có nghĩa là 10 + 7 = 17 (ngày). 3 + 9 = 12 (tháng). Vậy ngày 17 tháng 12 là ngày dự tính sẽ sinh con.

3. Thời gian xuất hiện phản ứng có thai: Khoảng tuần thứ 4 mang thai.

4. Thời gian hết phản ứng có thai: Khoảng 12 tuàn mang thai

5. Thời gian kiểm tra trước khi sinh lần thứ nhất: Trong vòng 3 tháng sau khi tắt kinh.

6. Thời gian thích hợp để uống thuốc cho sảy thai nếu phải làm sảy thai: trong vòng 49 ngày sau khi tắt kinh.

7. Thời gian thích hợp dẫn sản ở thời kì giữa: Trong vòng 14 – 18 tuần mang thai.

8. Thời gian cách quãng kiểm tra trước khi sinh: Trong vòng 5 tháng mang thai, cứ 1-2 tháng 1 lần kiểm tra. Sau khi có thai được 6-8 tháng, mỗi tháng kiểm tra 1 lần. Sau khi có thai được 8 tháng, cứ 2 tuần phải kiểm tra 1 lần. Tháng cuối cùng mang thai, mỗi tuần kiểm tra 1 lần. Nếu có tình hình gì đặc biệt cần kịp thời kiểm tra ngay.

9. Trị số thể trọng tăng thêm bình thường thời kì mang thai 10 – 20 kg.

10. Trị số thể trọng tăng thêm bình thường mỗi tuần ở thời kỳ giữa, thời kì cuối mang thai: Cần dưới 0,5kg.

11. Thời gian thai động tự cảm thấy: Từ tuần thứ 16 đến tuần thứ 20 mang thai.

12. Số lần thai động bình thường: Mỗi giờ 30 – 40 lần, không nên thấp dưới 15 lần. Sáng, trưa, tối đều đo thai động, mỗi lần đo trong 1 giờ, đem số lần thai động đo được trong 1 giờ đó nhân với 4.

13. Thời gian phát sinh đẻ non: Trong vòng từ 28 đến 37 tuần mang thai.

14. Số lần bình thường tiếng tim thai: Mỗi phút từ 120 đến 160 lần.

15. Nhiệt độ mức thích hợp cho người mang thai tắm gội: Khoảng 40 độ C.

16. Mang thai quá kì: Vượt quá số ngày dự tính sinh con 14 ngày.

17. Thời gian nhập viện trước thời hạn của những phụ nữ có thai khác thường: Khoảng 1 tuần trước khi đến ngày dự tính sinh con (hoặc theo hẹn nhập viện của bác sĩ).

18. Tiêu chí sắp sinh: Cứ cách 5-6 phút thu co tử cung 1 lần, mỗi lần kéo dài trên 30 giây.

19. Thời gian sản trình: Phụ nữ sinh con lần đầu tiên: Từ 12 giờ đến 16 giờ. Những phụ nữ đã từng sinh con: 6-8 giờ.

Theo BS Nông Thúy Ngọc

(Nguồn: meyeucon.org)